ఎమ్మా అనే మహిళ ఆ ఔషధం వాడటం వల్ల జూదానికి బానిసయ్యారు. తనకు అకస్మాత్తుగా జూదం ఆడే అలవాటు ఎలా వచ్చిందో ఆమెకు అర్థం కాలేదు. కానీ, ఇటీవల న్యూస్ కథనం చదివిన తర్వాత ఆమెకు అసలు విషయం తెలిసింది.
గత ఏడాది కాలంలో ఆమె జూదంలో వేల పౌండ్లు పోగొట్టుకున్నారు. కానీ, తాను వాడుతున్న మందుల వల్లే ఈ అలవాటు వచ్చిందని ఆమె ఎప్పుడూ ఊహించలేదు. మందుల వల్ల రకరకాల వ్యసనాలకు లోనయ్యామని తెలిపిన 250 మందిలో ఎమ్మా ఒకరు. కొందరికి జూదం, మరికొందరికి సెక్స్ లేదా షాపింగ్ పిచ్చి పట్టింది. ఈ మందులను సాధారణంగా శరీర కదలికలకు సంబంధించిన వ్యాధుల (Movement Disorders) చికిత్స కోసం ఇస్తుంటారు.
మాతో మాట్లాడిన వారిలో పోలీసు అధికారులు, నర్సులు, వైద్యులు మరియు బ్యాంకు డైరెక్టర్ల వంటి బాధ్యతాయుతమైన పదవుల్లో ఉన్నవారు కూడా ఉన్నారు. దాదాపు ఏడాది గడిచినా, ‘డోపమైన్ అగోనిస్ట్’ (Dopamine Agonist) మందుల సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ గురించి వైద్యులు తమను హెచ్చరించడం లేదని రోగులు చెబుతున్నారు.
‘నా జీవితం నాశనమైంది’
ఎమ్మాకు గర్భవతిగా ఉన్నప్పుడు ‘రెస్ట్‌లెస్ లెగ్స్ సిండ్రోమ్’ (RLS) వచ్చింది. ఇది శరీరంలో ఐరన్ లోపం వల్ల వస్తుందని భావిస్తారు. లక్షణాలు పెరగడంతో ఆమెకు ‘రోపినిరోల్’ (Ropinirole) అనే మందు ఇచ్చారు. దీనిని బ్రిటిష్ ఫార్మా కంపెనీ ‘జీఎస్కే’ (GSK) తయారు చేస్తుంది.
ఈ మందు వాడటం మొదలుపెట్టిన తర్వాత తనకు అకస్మాత్తుగా జూదం ఆడాలని, అనవసరమైన వస్తువులు కొనాలని అనిపించేదని ఎమ్మా చెప్పారు. ” ఎవరో నన్ను నియంత్రిస్తున్నట్లు అనిపించేది” అని ఆమె అన్నారు. తన భర్త ఈ మందుల గురించి పరిశోధించి, బీబీసీ కథనాన్ని చూశాక అసలు విషయం బయటపడింది. జూదంలో ఆమె దాదాపు 30 వేల పౌండ్లు (సుమారు రూ. 37 లక్షలు) నష్టపోయారు. “దీనివల్ల నా జీవితం నాశనమైంది, మేము అప్పుల్లో కూరుకుపోయాము” అని ఆమె ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.
ప్రవర్తనలో ఆకస్మిక మార్పులు
డోపమైన్ అనేది మెదడులో కదలికలను నియంత్రించే, ఉత్సాహాన్నిచ్చే రసాయనం. ఈ మందులు డోపమైన్ స్థాయిని విపరీతంగా పెంచుతాయి. దీనివల్ల రోగుల్లో ఈ క్రింది మార్పులు కనిపిస్తున్నాయని బీబీసీ విచారణలో తెలిసింది:
- అతిగా తినడం (Binge Eating): ఆకలి లేకున్నా ఎక్కువగా తినడం.
- క్రాస్ డ్రెస్సింగ్: ఎదుటి లింగం వారు ధరించే దుస్తులు ధరించడం.
- లైంగిక వేధింపులు: వృద్ధ మహిళలు తమ భర్తల నుండి విపరీతమైన లైంగిక ఒత్తిడిని ఎదుర్కోవడం.
- విపరీతమైన లైంగిక కోరికలు: ఇంతకుముందు ఎలాంటి అలవాటు లేని వారు కూడా కొత్తగా స్వలింగ సంపర్కం లేదా సెక్స్ వర్కర్ల వద్దకు వెళ్లడం.
ప్యాకేజింగ్‌పై స్పష్టమైన హెచ్చరికలు లేవు
పార్కిన్సన్ వ్యాధి ఉన్న ఆరుగురు రోగులలో ఒకరు ఇటువంటి ప్రవర్తనా మార్పులకు లోనవుతున్నారు. అంటే ఈ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ చాలా సాధారణమైనవి. కానీ, మందుల ప్యాకెట్లపై దీని గురించి పూర్తి సమాచారం ఉండదు. కేవలం ‘అసాధారణ ప్రవర్తన’ అని మాత్రమే ఉంటుంది తప్ప, ‘పోర్నోగ్రఫీ వ్యసనం’ లేదా ‘సెక్స్ పిచ్చి’ వంటి నిర్దిష్ట విషయాలను పేర్కొనడం లేదు.
పీడోఫీలియా ఉదంతం
రోపినిరోల్ మందు వాడుతున్న 63 ఏళ్ల వ్యక్తి ఒకరు 7 ఏళ్ల బాలికపై లైంగిక దాడికి పాల్పడ్డారు. ఈ విషయాన్ని 2000వ సంవత్సరంలోనే ‘జీఎస్కే’ గుర్తించినట్లు బీబీసీకి సమాచారం అందింది. కానీ, లైంగిక కోరికల మార్పు గురించి హెచ్చరించడానికి కంపెనీకి మరో ఏడేళ్లు పట్టింది.
2005లో అమెరికాలోని ఒక ప్రైవేట్ ఆసుపత్రి సహకారంతో, ఈ మందును లైంగిక సమస్యల చికిత్సకు వాడవచ్చా అని కూడా కంపెనీ పరిశీలించినట్లు తెలుస్తోంది. అయితే, తాము తగిన హెచ్చరికలు జారీ చేశామని, అన్ని నిబంధనలను పాటిస్తున్నామని జీఎస్కే చెబుతోంది.
అంతర్జాతీయ కోర్టుల తీర్పులు
యుకే వెలుపల కొన్ని దేశాల్లో బాధితులకు న్యాయం జరుగుతోంది.
- బెల్జియం: ఒక వ్యక్తి తన నాలుగేళ్ల మనవరాలిపై లైంగిక దాడి చేసిన కేసులో, అది ఆ వ్యక్తి వాడుతున్న మందుల వల్లే జరిగిందని భావించి కోర్టు అతడిని నిర్దోషిగా విడుదల చేసింది.
- ఫ్రాన్స్: వచ్చే నెలలో ఒక కీలక తీర్పు రానుంది. 90 వేల యూరోలు నష్టపోయిన ఒక వ్యక్తి జీఎస్కేపై దావా వేశారు. కంపెనీ తనను హెచ్చరించలేదని ఆయన వాదన.