కేంద్ర ప్రభుత్వ పోటీ పరీక్షల అక్రమాలను నిరసిస్తూ, లడఖ్ సామాజిక కార్యకర్త సోనమ్ వాంగ్చుక్ ఢిల్లీలో గత 20 రోజులుగా నిరంతర నిరాహార దీక్ష చేస్తున్న సమయంలో, పోలీసులు ఆయనను బలవంతంగా తరలించడం తీవ్ర కలకలం రేపింది.
ఆరోగ్య పరిస్థితి తీవ్రంగా క్షీణించినప్పటికీ, కేంద్ర ప్రభుత్వం మౌనం వహించడం విమర్శలకు దారితీసింది. ఈ నేపథ్యంలో, గత 1984వ సంవత్సరంలో సోనమ్ వాంగ్చుక్ తండ్రి సోనమ్ వాంగ్యాల్, లడఖ్ ప్రజల హక్కుల కోసం నిర్వహించిన చారిత్రాత్మక నిరాహార దీక్షా పోరాటం ప్రస్తుతం అందరి దృష్టిని ఆకర్షించింది.
సోనమ్ వాంగ్యాల్ చిన్న వయస్సులోనే ఎవరెస్ట్ శిఖరాన్ని అధిరోహించి ప్రపంచ రికార్డు సృష్టించడమే కాకుండా, లడఖ్ ముఖ్య రాజకీయ నాయకుడిగా కూడా విలసిల్లారు. 1984లో లడఖ్ ప్రజలకు గిరిజన హోదా కల్పించాలని కోరుతూ ఆయన 5 రోజులు నిరాహార దీక్ష చేసినప్పుడు, అప్పటి ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ నేరుగా లే ప్రాంతానికి వెళ్లి ఆయనతో చర్చలు జరిపారు.
ప్రజల డిమాండ్ను అంగీకరించి గిరిజన హోదా ఇస్తామని ఇందిరా గాంధీ ఇచ్చిన హామీ మేరకు, 1989లో చట్టబద్ధంగా 8 సామాజిక వర్గాలకు గిరిజన హోదా లభించి లడఖ్ చరిత్రలోనే అతిపెద్ద రాజకీయ విజయం సాధించబడింది.
అయితే, ప్రస్తుత పరిస్థితి పూర్తిగా భిన్నంగా ఉంది; 2019లో కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలుగా విభజించబడిన జమ్మూ కాశ్మీర్ మరియు లడఖ్ ప్రాంతాలు నేడు తమ రాష్ట్ర హోదా మరియు 6వ షెడ్యూల్ చేరిక కోసం నిరంతరం పోరాడుతున్నాయి. సోనమ్ వాంగ్చుక్ గత సంవత్సరం చేపట్టిన 35 రోజుల నిరాహార దీక్ష కోసం జైలులో నిర్బంధించబడటం, ప్రస్తుతం విద్యాశాఖ అక్రమాల కోసం ఆయన మళ్లీ పోరాడుతుండటం చూస్తుంటే, కేంద్ర ప్రభుత్వ వైఖరి ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా లేదని సామాజిక వేత్తలు భావిస్తున్నారు. పూర్వపు రోజుల మాదిరిగా ప్రజాప్రతినిధులు ప్రజలతో నేరుగా మాట్లాడి పరిష్కారం కనుగొనే రాజకీయ సంప్రదాయం ప్రస్తుతం విస్మరించబడిందా అనే ప్రశ్న తలెత్తుతోంది.