న్యూఢిల్లీ/ఘజియాబాద్: హరీష్ రాణాకు ఢిల్లీ ఎయిమ్స్‌లో నిష్క్రియ కారుణ్య మరణం (Passive Euthanasia) ప్రక్రియ కొనసాగుతోంది. సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల మేరకు దేశంలోనే తొలిసారిగా ఒక వ్యక్తిని ఎయిమ్స్ ట్రామా సెంటర్ ఐసీయూ వార్డులో ఉంచారు. అక్కడ నిశ్శబ్దం రాజ్యమేలుతుండగా, కేవలం యంత్రాల నుండి వచ్చే ‘బీప్’ శబ్దాలు మాత్రమే వినిపిస్తున్నాయి.
12వ నంబర్ బెడ్‌పై ఉన్న 32 ఏళ్ల హరీష్ రాణా తన జీవితంలో అత్యంత కఠినమైన పోరాటం చేస్తున్నాడు. ఇది కేవలం ఒక రోగి కథ మాత్రమే కాదు, విజ్ఞాన శాస్త్ర పరిమితులు, ఒక కుటుంబం యొక్క నిస్సహాయత మరియు మరణం తర్వాత కూడా మిగిలి ఉండే ఆశల కథ. హరీష్ విషయంలో ఎయిమ్స్ వైద్యులలో ఉత్కంఠ పెరగడంతో, అతనిపై ప్రత్యేక నిఘా ఉంచారు.
ప్రస్తుతం హరీష్ రాణాకు లైఫ్ సపోర్ట్ సిస్టమ్‌ను పూర్తిగా తొలగించారు. ఫీడింగ్ ట్యూబ్ మరియు వెంటిలేటర్‌ను కూడా తీసివేసి, అతడిని సాధారణ బెడ్‌పైకి మార్చారు. ప్రస్తుతం అతని పరిస్థితి స్థిరంగా ఉన్నప్పటికీ, అతనికి నొప్పి కలగకుండా ఉండేందుకు వైద్యుల బృందం నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తోంది. మెడికల్ బోర్డు అతని ప్రతి కదలికను గమనిస్తోంది. ఫీడింగ్ ట్యూబ్ తొలగించినా, మెదడు పనితీరుకు సంబంధించిన కొన్ని మందులను వైద్యులు ఇంకా అందిస్తున్నారు.
వైద్య శాస్త్రంలో అద్భుతం జరుగుతుందా? వైద్య పరిభాషలో ‘బ్రెయిన్ డెడ్’ అంటే మెదడు పని చేయడం ఆగిపోయిందని, కేవలం యంత్రాల సహాయంతోనే శ్వాస తీసుకుంటున్నారని అర్థం. అయితే, హరీష్ రాణా పూర్తిగా బ్రెయిన్ డెడ్ కాలేదు. అందుకే ప్రస్తుతం అతని అవయవ మార్పిడి సాధ్యం కాదు. విజ్ఞాన శాస్త్రం ప్రకారం ఇక్కడి నుండి తిరిగి రావడం అసాధ్యం, కానీ చరిత్రలో మరణాన్ని జయించిన అరుదైన కేసులు ఉన్నాయి. హరీష్ అటువంటి ‘అద్భుతాన్ని’ సృష్టిస్తాడా? లేక విజ్ఞాన శాస్త్రం తన ఓటమిని అంగీకరిస్తుందా?
హరీష్ ఇచ్చే బహుమతి ఏమిటి? ఒకవేళ అద్భుతం జరగకపోతే, హరీష్ చేసే పని వైద్య శాస్త్రంలో ఒక మైలురాయిగా నిలుస్తుంది. అతని గుండె, కిడ్నీలు, కాలేయం మరియు కళ్ళు కనీసం 6 నుండి 8 మందికి పునర్జన్మను ప్రసాదించగలవు. 13 ఏళ్లుగా కోమా వంటి స్థితిలో ఉన్న హరీష్‌ను గత వారం ఎయిమ్స్‌లో చేర్చారు. తన కొడుకు మరొకరి రూపంలో జీవిస్తాడని, అతని కళ్లతో ఈ ప్రపంచాన్ని మరొకరు చూస్తారని అతని తల్లిదండ్రులు నమ్ముతున్నారు. ఈ త్యాగం హరీష్‌ను ఒక ‘అమర నాయకుడి’గా మారుస్తుంది.