ప్రపంచవ్యాప్తంగా మరణాలకు ప్రధాన కారణాలలో గుండె జబ్బులు ఒకటి. ముఖ్యంగా భారతదేశంలో, యువతలో గుండెపోటు కేసులు ఆందోళనకరంగా పెరుగుతున్నాయి. చాలా సార్లు ప్రారంభంలో వచ్చే హెచ్చరికలను విస్మరించడం వల్ల తీవ్రమైన పరిణామాలు ఎదుర్కోవాల్సి వస్తోంది.
గుండెపోటు అంటే కేవలం తీవ్రమైన ఛాతీ నొప్పి మాత్రమే అని చాలా మంది అనుకుంటారు, కానీ వాస్తవానికి గుండెపోటు రావడానికి ముందు గుండె అనేక సూక్ష్మ సంకేతాలను ఇస్తుంది. వీటిని సకాలంలో గుర్తించి జీవనశైలిలో మార్పులు చేసుకుంటే ప్రమాదాన్ని చాలా వరకు తగ్గించవచ్చు. ఒక ‘ఇంటర్వెన్షనల్ కార్డియాలజిస్ట్’ (Interventional Cardiologist)గా గుండె ఆరోగ్యం మరియు ప్రమాద సంకేతాల గురించి ముఖ్యమైన విషయాలను ఇక్కడ పంచుకుంటున్నాను.
గుండె జబ్బులకు ప్రధాన కారణాలు మరియు ప్రమాదాలు
గుండె జబ్బులు అకస్మాత్తుగా రావు, అవి క్రమంగా అభివృద్ధి చెందుతాయి. మన రక్తనాళాలు కుంచించుకుపోవడానికి లేదా అందులో అడ్డంకులు ఏర్పడటానికి ఈ క్రింది అంశాలు కారణమవుతాయి:
- అధిక రక్తపోటు (High BP) మరియు అధిక కొలెస్ట్రాల్.
- మధుమేహం (Diabetes) మరియు ఊబకాయం.
- ధూమపానం మరియు పొగాకు సేవనం.
- వ్యాయామం లేకపోవడం మరియు నిరంతర మానసిక ఒత్తిడి.
- వంశపారంపర్యం. ఈ కారణాల వల్ల రక్తనాళాల్లో ‘ప్లేక్’ (Plaque) పేరుకుపోతుంది, ఇది కాలక్రమేణా హార్ట్ ఎటాక్కు దారితీస్తుంది.
హార్ట్ ఎటాక్ ముందు కనిపించే 5 ముఖ్యమైన లక్షణాలు
చాలా మంది రోగులకు హార్ట్ ఎటాక్ రావడానికి కొన్ని రోజులు లేదా వారాల ముందే కొన్ని హెచ్చరికలు కనిపిస్తాయి:
- ఛాతీలో అసౌకర్యం: ఇది అత్యంత సాధారణ లక్షణం. ఛాతీపై ఒత్తిడి, బిగుతుగా అనిపించడం లేదా మంటగా అనిపించవచ్చు. ఈ అసౌకర్యం వచ్చి వెళ్తూ ఉంటుంది.
- అకారణంగా అలసట: ఎటువంటి కారణం లేకుండా తీవ్రమైన అలసట కలగడం, ముఖ్యంగా మహిళల్లో ఈ లక్షణం ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. కొంచెం పని చేసినా శక్తి కోల్పోయినట్లు అనిపించడం ఒక హెచ్చరిక కావచ్చు.
- శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది: మెట్లు ఎక్కుతున్నప్పుడు లేదా కొంచెం నడిచినా ఆయాసం రావడం గుండె బలహీనపడటానికి సంకేతం కావచ్చు.
- తల తిరగడం: మెదడుకు రక్తప్రసరణ తగ్గడం వల్ల అకస్మాత్తుగా తల తిరగడం లేదా బలహీనంగా అనిపించవచ్చు.
- అకారణంగా చెమటలు పట్టడం: విపరీతమైన చలిలో కూడా అకస్మాత్తుగా చెమటలు పట్టడం, దానితో పాటు అసౌకర్యం లేదా వికారం అనిపించడం గుండెపోటు లక్షణం కావచ్చు.
ఛాతీ కాకుండా ఇతర భాగాలలో వచ్చే నొప్పులు
హార్ట్ ఎటాక్ లక్షణాలు కేవలం ఛాతీకి మాత్రమే పరిమితం కావు. తరచుగా ఈ నొప్పులు శరీరంలోని ఇతర భాగాల్లో కూడా కనిపిస్తాయి, వీటిని మనం ఎసిడిటీ లేదా కండరాల నొప్పి అని పొరపడతాము:
- ఎడమ చేయి లేదా రెండు చేతుల్లో నొప్పి రావడం.
- దవడ, మెడ లేదా గొంతు నొప్పి.
- వెన్ను ఎగువ భాగం లేదా భుజాల నొప్పి.
- అజీర్ణం, వికారం లేదా వాంతులు. ఒకవేళ ఈ లక్షణాలు అకస్మాత్తుగా కనిపిస్తే, ఇంటి వైద్యం కంటే డాక్టరును సంప్రదించడం ముఖ్యం.
ఆహారం: ఏమి తినాలి? ఏమి తినకూడదు?
గుండె ఆరోగ్యానికి ఆహారం అత్యంత ముఖ్యమైనది.
- ఏమి తినకూడదు: వేయించిన మరియు నూనె పదార్థాలు, ప్యాకేజ్డ్ స్నాక్స్, అతిగా ఉప్పు, ఎర్ర మాంసం (Red meat), చక్కెర పానీయాలు మరియు బేకరీ ఉత్పత్తులు.
- ఏమి తినాలి: తాజా పండ్లు మరియు కూరగాయలు, తృణధాన్యాలు, డ్రై ఫ్రూట్స్ మరియు విత్తనాలు. చేపలు మరియు అవిసె గింజల (Flax seeds) ద్వారా లభించే ‘Omega-3 Fatty Acids‘ గుండెకు ఎంతో మేలు చేస్తాయి. వంటల్లో ఆలివ్ ఆయిల్ లేదా ఆరోగ్యకరమైన కొవ్వులను వాడండి.
నివారణ మార్గాలు మరియు జీవనశైలి మార్పులు
- క్రమం తప్పని వ్యాయామం: రోజుకు కనీసం 30 నిమిషాలు వేగంగా నడవడం, సైక్లింగ్ లేదా ఈత కొట్టడం వంటివి చేయండి.
- ఒత్తిడి నిర్వహణ: యోగా, ధ్యానం మరియు శ్వాస వ్యాయామాల వల్ల రక్తపోటు నియంత్రణలో ఉంటుంది.
- ధూమపానం మానేయండి: ధూమపానం వల్ల రక్తనాళాలు శాశ్వతంగా దెబ్బతింటాయి, కాబట్టి ఈ అలవాటును తక్షణమే వదిలేయండి.
- క్రమబద్ధమైన తనిఖీలు: మీ బరువు, రక్తపోటు, కొలెస్ట్రాల్ మరియు రక్తంలోని చక్కెర స్థాయిలను ఎప్పటికప్పుడు తనిఖీ చేయించుకోండి.
మీ శరీరం చెప్పే మాట వినండి. ఛాతీలో అసౌకర్యం, ఆయాసం లేదా అలసటగా అనిపిస్తే నిర్లక్ష్యం చేయకండి. సరైన సమయంలో తీసుకునే వైద్య సలహా మరియు ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలి మీ ప్రాణాలను కాపాడగలవు.