అమెరికా మరియు ఇజ్రాయెల్‌తో యుద్ధం తీవ్రరూపం దాల్చిన తరుణంలో, అంతర్జాతీయ ఇంధన సరఫరాకు అత్యంత కీలకమైన ‘హార్ముజ్ జలసంధి’ని (Hormuz Strait) కొన్ని నిబంధనలతో తెరవడానికి ఇరాన్ ముందుకు వచ్చింది.
దీనివల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా నెలకొన్న ఇంధన కొరత తీరుతుందని భావిస్తున్నప్పటికీ, ఇరాన్ విధించిన కఠిన నిబంధనలు కొత్త చిక్కులను తెచ్చిపెట్టాయి. అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ కూటమికి, ఇరాన్‌కు మధ్య యుద్ధం మొదలై 24 రోజులు దాటిపోయింది. యుద్ధం ప్రారంభం కాగానే, ఈ జలసంధి గుండా వెళ్లే చమురు మరియు గ్యాస్ ట్యాంకర్లను ఇరాన్ స్వాధీనం చేసుకోవడంతో పాటు, ఆ మార్గాన్ని మూసివేసింది. దీనివల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా ముడి చమురు మరియు ఎల్‌పిజీ (LPG) సిలిండర్ల కొరత ఏర్పడి, ధరలు ఆకాశాన్నంటాయి.
ప్రస్తుతం ప్రపంచ దేశాల ఒత్తిడితో ఈ సముద్ర మార్గాన్ని మళ్లీ తెరవడానికి ఇరాన్ అంగీకరించింది. దీనికి సంబంధించి ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలికి (UNSC) ఇరాన్ పంపిన లేఖలో కొన్ని ‘సంచలన’ నిబంధనలను విధించింది.
- నిషేధం: అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ మరియు వారికి మద్దతుగా నిలిచే దేశాల నౌకలు ఈ మార్గంలో ప్రవేశించడంపై పూర్తి నిషేధం విధించబడింది.
- అనుమతి: ఇరాన్‌కు వ్యతిరేకంగా జరుగుతున్న సైనిక చర్యలకు మద్దతు ఇవ్వని దేశాల నౌకలను మాత్రమే అనుమతిస్తారు.
- నిబంధనలు: అనుమతించబడిన నౌకలు తప్పనిసరిగా ఇరాన్ అధికారుల సమన్వయంతో వారి ‘భద్రతా ప్రోటోకాల్స్’ పాటించాలి.
- హెచ్చరిక: ఇరాన్ ఎవరిని ‘దురాక్రమణదారులు’గా భావిస్తుందో, ఆ దేశాలకు ఈ మార్గం ఎప్పటికీ మూసివేసే ఉంటుంది.
హార్ముజ్ జలసంధి మూతపడటంతో, భారతదేశానికి చెందిన ముడి చమురు మరియు ద్రవ ఇంధనం (LPG) కలిగిన 20 నౌకలు గత కొన్ని రోజులుగా పశ్చిమాసియా తీరంలో నిలిచిపోయాయి. దీనిపై భారత నౌకాయాన మరియు జలమార్గాల మంత్రిత్వ శాఖ ప్రత్యేక కార్యదర్శి రాజేష్ సిన్హా మాట్లాడుతూ.. “మా 20 నౌకలు సరిహద్దులు దాటడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాయి. కానీ అవి ఎప్పుడు భారతదేశానికి చేరుకుంటాయనేది ఇప్పుడే కచ్చితంగా చెప్పలేము” అని తెలిపారు. భారత నౌకలు ఎప్పుడు స్వదేశానికి తిరిగి వస్తాయనే దానిపై భారీ అంచనాలు నెలకొన్నాయి.