వాషింగ్టన్/టెహ్రాన్: అమెరికా, ఇరాన్ దేశాల మధ్య ఇటీవల కుదిరిన యుద్ధ విరమణ ఒప్పందంతో శాంతి నెలకొంటుందని భావించినప్పటికీ, పశ్చిమ ఆసియాలో మరోసారి యుద్ధ వాతావరణం ముదిరింది. శుక్రవారం అమెరికా సైన్యం ఇరాన్కు చెందిన సైనిక స్థావరాలపై ఆకస్మిక వైమానిక దాడులు నిర్వహించింది. దీనికి ప్రతిచర్యగా.. ఆ ప్రాంతంలో ఉన్న అమెరికా సైనిక స్థావరాలను తాము లక్ష్యంగా చేసుకుని ఎదురుదాడికి దిగినట్లు ఇరాన్ ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ (IRGC) ప్రకటించింది. ఇరు దేశాల మధ్య జరిగిన ఈ తాజా దాడులు అంతర్జాతీయంగా తీవ్ర ఆందోళన రేకెత్తిస్తూ, యుద్ధ విరమణ ఒప్పందం యొక్క భవిష్యత్తును ప్రశ్నార్థకం చేశాయి.
అమెరికా దాడికి దారితీసిన కారణాలు:
అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్ (CENTCOM) నివేదిక ప్రకారం.. ఈ దాడులు ఒక్కసారిగా జరిగినవి కావు. గురువారం హార్ముజ్ జలసంధి గుండా ప్రయాణిస్తున్న ‘ఎవర్ లవ్లీ’ (Ever Lovely) అనే వాణిజ్య సరుకు రవాణా నౌకపై ఇరాన్ నాలుగు ఆత్మాహుతి డ్రోన్లతో దాడికి పాల్పడింది.
ఈ దాడుల్లో మూడు డ్రోన్లను అమెరికా రక్షణ వ్యవస్థలు గగనతలంలోనే కూల్చివేయగా, ఒక డ్రోన్ నౌక పైభాగాన్ని బలంగా ఢీకొట్టింది.
దీనివల్ల నౌకకు నష్టం వాటిల్లినప్పటికీ, అది తన ప్రయాణాన్ని కొనసాగించగలిగింది.
ఈ ఒప్పంద ఉల్లంఘనకు నిరసనగా.. శుక్రవారం అమెరికా యుద్ధ విమానాలు ఇరాన్ పరిధిలోని క్షిపణి, డ్రోన్ నిల్వ కేంద్రాలతో పాటు సముద్ర తీరప్రాంత రడార్ సైట్లపై ఖచ్చితమైన (Precision Strikes) దాడులు జరిపాయి. అయితే, ఈ చర్య కొత్త యుద్ధాన్ని ప్రారంభించడానికి కాదని, కేవలం ఇరాన్ చేసిన ఒప్పంద ఉల్లంఘనకు సమాధానం మాత్రమేనని అమెరికా స్పష్టం చేసింది.
అమెరికాపై ఇరాన్ తిరుగుదాడి – తీవ్ర హెచ్చరికలు:
అమెరికా దాడులు జరిగిన కొన్ని గంటల్లోనే ఇరాన్ సైన్యం కూడా ప్రతిఘటన ప్రారంభించింది. గల్ఫ్ దేశాలలో ఉన్న అమెరికా సైనిక స్థావరాలపై ఐఆర్జీసీ (IRGC) దాడులు చేసినట్లు ఇరాన్ ప్రభుత్వ మీడియా ధృవీకరించింది. అయితే, ఈ దాడుల్లో జరిగిన ఆస్తి, ప్రాణనష్టం వివరాలను ఇరాన్ వెల్లడించలేదు.
ఇరాన్ సంయుక్త సైనిక కమాండ్ ‘ఖాతమ్ అల్-అన్బియా’ ప్రతినిధి ఇబ్రహీం అల్-ఫికార్ మాట్లాడుతూ.. అమెరికా చర్యకు తమ సమాధానం అత్యంత తీవ్రంగా ఉంటుందని హెచ్చరించారు. “అమెరికా దాడి ప్రారంభించింది, కానీ ఇరాన్ ఊరికే కూర్చోదు. ఈ ప్రతిస్పందన యొక్క సమయం, స్థలాన్ని మేమే నిర్ణయిస్తాం. అమెరికా మరో తప్పు చేస్తే, దురాక్రమణదారుల భ్రమలను ఎప్పటికీ అంతమొందించేలా మా సమాధానం ఉంటుంది” అని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
డొనాల్డ్ ట్రంప్ తీవ్ర ఆగ్రహం:
అంతకుముందు, వాణిజ్య నౌకపై ఇరాన్ జరిపిన డ్రోన్ దాడిని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ తీవ్రంగా ఖండించారు. ఇది యుద్ధ విరమణ ఒప్పందాన్ని ఇరాన్ “మూర్ఖత్వంతో ఉల్లంఘించడమే” అని ఆయన అభివర్ణించారు. అత్యంత ఖరీదైన వాణిజ్య నౌకను లక్ష్యంగా చేసుకోవడాన్ని ఏమాత్రం సహించేది లేదని పేర్కొన్నారు. ఈ విషయమై వైట్ హౌస్లో విలేకరులు అడిగిన ప్రశ్నకు ట్రంప్ స్పందిస్తూ.. “దీనికి ఎలాంటి సమాధానం లభిస్తుందో మీకు త్వరలోనే తెలుస్తుంది” అని వ్యాఖ్యానించారు. ఈ ప్రకటన వచ్చిన కొన్ని గంటల్లోనే అమెరికా దళాలు రంగంలోకి దిగడం గమనార్హం.
తాజా పరిణామాలు – సంక్షోభంలో శాంతి ఒప్పందం:
ప్రస్తుతానికి ఇవి పరిమిత శ్రేణి సైనిక చర్యలేనని, దీని అర్థం పూర్తిస్థాయి యుద్ధం ప్రారంభం కావడం కాదని అమెరికా అధికారులు విశ్లేషిస్తున్నప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో ఉద్రిక్తతలు పతాక స్థాయికి చేరాయి. గత వారం కుదిరిన ఒప్పందం ప్రకారం.. హార్ముజ్ జలసంధిని వాణిజ్య నౌకాయానం కోసం పూర్తిగా తెరవడం మరియు ఇరాన్ అణు కార్యక్రమంపై తదుపరి చర్చలు జరపాలని నిర్ణయించారు. కానీ, ఈ తాజా పరిణామాల వల్ల ఆ శాంతి చర్చలు మరియు సముద్ర రవాణా మార్గాల భద్రత మళ్లీ సంక్షోభంలో పడ్డాయి.