టెహ్రాన్: ఇరాన్ దేశంలో కేవలం హిజాబ్ ధరించకుండా ఒక సంగీత కచేరీలో (మ్యూజిక్ కాన్సెర్ట్) పాట పాడినందుకు గాను ఒక యువ మహిళా సింగర్కు అక్కడి న్యాయస్థానం ’74 కొరడా దెబ్బల’ (Flogging) ఘోర శిక్షను ఖరారు చేయడం ఇప్పుడు అంతర్జాతీయంగా తీవ్ర సంచలనాన్ని మరియు నిరసనలను రేకెత్తిస్తోంది.
ఈ వివాదం వెనుక ఉన్న అసలు నేపథ్యం ఏంటి, కోర్టు తన తీర్పులో ఏం పేర్కొంది మరియు దీనిపై వెల్లువెత్తుతున్న అంతర్జాతీయ వ్యతిరేకత వివరాలను ఇప్పుడు చూద్దాం.
ఇరాన్ దేశంలో మహిళలకు ప్రాథమిక హక్కులను సైతం నిరాకరిస్తున్నారంటూ ప్రపంచ దేశాలు మరియు మానవ హక్కుల సంస్థలు నిరంతరం గళమెత్తుతూనే ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ, అక్కడ మహిళల స్వేచ్ఛను హరించే ఇటువంటి అణచివేత సంఘటనలు నిరంతరాయంగా సాగుతూనే ఉన్నాయి. దానికి నిదర్శనంగా నిలిచే ఒక షాకింగ్ సంఘటనే ఇప్పుడు వెలుగులోకి వచ్చింది.
అసలేం జరిగింది?
ఇరాన్కు చెందిన ప్రముఖ యువ గాయని ‘పరస్తూ అహ్మదీ’ (Parastou Ahmadi), తన యూట్యూబ్ ఛానెల్లో ఒక ఆన్లైన్ లైవ్ మ్యూజిక్ ప్రోగ్రామ్ను నిర్వహించింది. ఆ లైవ్ కచేరీలో ఆమె ఒక ప్రసిద్ధ దేశభక్తి గీతాన్ని ఆలపించింది.
అయితే, ఆ వీడియోలో 27 ఏళ్ల పరస్తూ అహ్మదీ హిజాబ్ ధరించకుండా, స్లీవ్లెస్ (చేతులు లేని) నల్లటి దుస్తులలో కనిపించింది. ఆమెతో పాటు మరో నలుగురు పురుష సంగీత విద్వాంసులు కూడా ఆ ప్రదర్శనలో పాల్గొన్నారు. ఈ వీడియో ఇంటర్నెట్లో అప్లోడ్ అయిన కొద్ది రోజుల్లోనే లక్షలాది వ్యూస్ సాధించి విపరీతంగా వైరల్ అయ్యింది. ఇరాన్ ఇస్లామిక్ చట్టాల ప్రకారం మహిళలు బహిరంగంగా హిజాబ్ ధరించకపోవడం, పురుషులతో కలిసి ఇటువంటి ప్రదర్శనలు ఇవ్వడం నిషిద్ధం కావడంతో.. ఇరాన్ అధికారులు పరస్తూ అహ్మదీని, ఆమె బృందాన్ని వెంటనే అరెస్ట్ చేసి, ఆ తర్వాత కేసు నమోదు చేసి బెయిల్పై విడుదల చేశారు.
74 కొరడా దెబ్బలు – కోర్టు సంచలన తీర్పు:
ఈ వివాదాస్పద కేసుపైనే ఇరాన్లోని ‘కోమ్’ (Qom) ప్రావిన్స్ క్రిమినల్ కోర్టు తాజాగా సంచలన తీర్పునిచ్చింది. గాయని పరస్తూ అహ్మదీతో పాటు ఆమె మ్యూజిక్ టీమ్కు చెందిన మరో 8 మంది సభ్యులకు తలా 74 కొరడా దెబ్బల కఠిన శిక్షను విధిస్తూ న్యాయస్థానం ఆదేశాలు జారీ చేసింది.
అంతేకాకుండా, వీరంతా రాబోయే రెండేళ్ల పాటు విదేశాలకు వెళ్లకుండా ట్రావెల్ బ్యాన్ (నిషేధం) విధించింది. అలాగే, వచ్చే రెండేళ్ల వరకు ఎలాంటి కళాత్మక లేదా సంగీతపరమైన కార్యక్రమాలలో, ప్రదర్శనలలో పాల్గొనకూడదని కోర్టు కఠినమైన ఆంక్షలు విధించింది.
అంతర్జాతీయ మానవ హక్కుల సంస్థల తీవ్ర ఖండన:
ఈ అమానవీయ తీర్పుపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న మానవ హక్కుల సంఘాలు, సామాజిక వేత్తలు మరియు కళాకారులు తీవ్రస్థాయిలో మండిపడుతున్నారు. అమెరికా కేంద్రంగా పనిచేసే ‘సెంటర్ ఫర్ హ్యూమన్ రైట్స్ ఇన్ ఇరాన్’ ఈ శిక్షను తీవ్రంగా ఖండించింది. ఇరాన్లో మానవ హక్కుల పరిస్థితి రోజురోజుకూ ఎంత దారుణంగా దిగజారుతోందో చెప్పడానికి ఈ ఘటనే ప్రత్యక్ష ఉదాహరణ అని పేర్కొంది. కేవలం ఒక పాట పాడినందుకు, హిజాబ్ ధరించనందుకు ఒక మహిళను ఇలా 74 కొరడా దెబ్బలతో హింసించడం అత్యంత క్రూరమైన చర్య అని ఆ సంస్థ ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసింది.
ఇరాన్ హిజాబ్ ఉద్యమం – హెచ్చరికలు:
ఇరాన్లో గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా కఠినమైన హిజాబ్ నిబంధనలకు వ్యతిరేకంగా, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ కోసం మహిళలు పెద్ద ఎత్తున పోరాటాలు చేస్తున్నారు. ముఖ్యంగా 2022లో ‘మహసా అమిని’ అనే యువతి హిజాబ్ సరిగ్గా ధరించలేదనే కారణంతో నైతిక రక్షక పోలీసుల (మొరాలిటీ పోలీస్) అదుపులో మరణించిన తర్వాత, అక్కడ మహిళల ఉద్యమం విశ్వరూపం దాల్చింది.
ప్రభుత్వం ఎంతగా అణచివేయాలని చూస్తున్నా.. పరస్తూ అహ్మదీ వంటి యువ కళాకారులు తమ కళల ద్వారా నిరసనను వ్యక్తం చేస్తూనే ఉన్నారు. భవిష్యత్తులో ఇతర కళాకారులు ఎవరూ కూడా ఇలాంటి సాహసాలు చేయకుండా భయభ్రాంతులకు గురిచేసేందుకే, ఇరాన్ ప్రభుత్వం ఇలాంటి క్రూరమైన శిక్షలను ఒక హెచ్చరికలా వాడుకుంటోందని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. ఇరాన్ అధికారిక న్యాయశాఖ వార్తా సంస్థ ఈ తీర్పును ఇంకా అధికారికంగా ప్రకటించనప్పటికీ, మానవ హక్కుల లాయర్లు మరియు కోర్టు పత్రాల ద్వారా ఈ తీర్పు నిజమేనని ఖరారైంది.