హోర్ముజ్ జలసంధిని ఎవరు తెరిపించగలరు? ఇరాన్ ఏ నాయకుడి మాట వింటుంది? రేసులో ముగ్గురు ప్రపంచ నేతలు!

పశ్చిమ ఆసియాలో రగులుతున్న యుద్ధం ఇప్పుడు కేవలం రెండు దేశాల మధ్య పోరుగా మిగిలిపోలేదు; ఇది ఒక అంతర్జాతీయ సమస్యగా మారింది. ఫిబ్రవరి 28, 2026న ప్రారంభమైన ఈ యుద్ధం కేవలం రెండు వారాల్లోనే ప్రపంచ మార్కెట్‌ను అతలాకుతలం చేసింది.

ప్రపంచ చమురు రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన ‘హోర్ముజ్ జలసంధి’ మూసివేత భయంతో ముడి చమురు ధరలు 40% పైగా పెరిగాయి. రెండు వారాల క్రితం బ్యారెల్‌కు 73 డాలర్లుగా ఉన్న ముడి చమురు ధర ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో 103 డాలర్లకు చేరుకుంది. ఈ పరిస్థితుల్లో అమెరికాను కాదని, ఇరాన్‌ను ఒప్పించి ఈ జలసంధిని తెరిపించగల దేశం ఏది? ఇరాన్ ఎవరి మాట వింటుంది? అనే ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.

ఒకవేళ ఈ మార్గం పూర్తిగా మూతపడితే, చమురు ధరలు చారిత్రాత్మక స్థాయి అయిన 150 డాలర్లకు చేరుకోవచ్చని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ప్రపంచ సముద్ర చమురు వాణిజ్యంలో ఐదో వంతు (ప్రతిరోజూ సుమారు 2 కోట్ల బ్యారెళ్లు) ఈ జలసంధి గుండానే ప్రవహిస్తుంది.

అమెరికా విఫలం.. మోదీ, జిన్‌పింగ్‌లపైనే ఆశలు అమెరికా అతిపెద్ద సైనిక శక్తి అయినప్పటికీ, ఇరాన్‌తో దానికి ఉన్న ప్రత్యక్ష వైరం వల్ల మధ్యవర్తిత్వం (Mediator) చేసే అవకాశాన్ని కోల్పోయింది. ఇప్పుడు ప్రపంచం ఇరాన్ మరియు ఇజ్రాయెల్ రెండింటితో సమతుల్య సంబంధాలు ఉన్న నాయకుల వైపు చూస్తోంది.

1. భారతదేశం మరియు ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ: అంతర్జాతీయ దౌత్య నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ సంక్షోభాన్ని పరిష్కరించగల అత్యంత ప్రభావవంతమైన నాయకుడు ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ. భారత్ కు ఉన్న ‘విశ్వ మిత్ర’ ఇమేజ్, అటు టెహ్రాన్ (ఇరాన్), ఇటు జెరూసలేం (ఇజ్రాయెల్) లతో ఉన్న వ్యూహాత్మక సంబంధాలు దీనికి ప్రధాన కారణం. ప్రధాని మోదీ చేసే ఒక ఫోన్ కాల్ యుద్ధ విరమణకు దారి తీయవచ్చని యూఏఈ మాజీ దౌత్యవేత్తలు కూడా భావిస్తున్నారు.

2. చైనా మరియు షీ జిన్‌పింగ్: ఇరాన్‌కు అతిపెద్ద ఆర్థిక అండ చైనా. ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం మరియు మౌలిక సదుపాయాల్లో చైనా భారీగా పెట్టుబడులు పెట్టింది. చైనాకు అవసరమైన 30% చమురు ఇదే మార్గం ద్వారా వస్తుంది కాబట్టి, హోర్ముజ్ జలసంధిని తెరిపించడానికి ఇరాన్‌పై ఒత్తిడి తీసుకురాగల శక్తి చైనాకు ఉంది.

3. ఒమన్ సుల్తాన్: ప్రాంతీయ స్థాయిలో ఒమన్ ఎప్పుడూ అమెరికా మరియు ఇరాన్ మధ్య ‘బ్యాక్-ఛానల్’ చర్చలకు వేదికగా ఉంటుంది. సుల్తాన్ హైతం బిన్ తారిక్ అల్ సైద్ ప్రస్తుతం తెరవెనుక చర్చలను జరుపుతున్నారు.

హోర్ముజ్ ఎందుకు కీలకం? కేవలం 21 మైళ్ల వెడల్పు ఉన్న ఈ జలసంధి మూతపడితే, చమురు సరఫరా మాత్రమే కాకుండా చైనా, జపాన్ మరియు భారత్‌లకు వెళ్లే సహజ వాయువు (LNG) సరఫరా కూడా నిలిచిపోతుంది. దీనివల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా అదుపు చేయలేని స్థాయిలో ద్రవ్యోల్బణం (ధరల పెరుగుదల) పెరుగుతుంది. ప్రస్తుతం ఉన్న పరిస్థితుల్లో ఆయుధాల కంటే దౌత్యమే ఈ గ్లోబల్ సంక్షోభాన్ని ఆపగలదని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.