బాంబులు అమర్చిన హైవే మీద ప్రయాణించడం ఎంత ప్రమాదకరమో ఊహించుకోండి. అందులోనూ ఆ బాంబులు ఒకే చోట ఉండవు.. ప్రవాహానికి అటు ఇటు కదులుతూ ఉంటే? సరిగ్గా ఇదే భీకర పరిస్థితి ఇప్పుడు ప్రపంచ ఇంధన జీవనాడి అయిన ‘హోర్ముజ్ జలసంధి’లో నెలకొంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా అయ్యే చమురులో ఐదో వంతు ఈ సన్నని జలమార్గం గుండానే వెళ్తుంది. ఇప్పుడు ఇక్కడ ‘నేవల్ మైన్స్’ (సముద్రగర్భ బాంబులు) రూపంలో పెను ముప్పు పొంచి ఉంది.
ఏమిటీ నేవల్ మైన్స్?
సరళంగా చెప్పాలంటే ఇవి సముద్రం లోపల దాగి ఉండే బాంబులు. శత్రు నౌకలను ధ్వంసం చేసేందుకు వీటిని ఉపయోగిస్తారు. ఇవి రకరకాలు:
- కాంటాక్ట్ మైన్స్: నౌక తాకగానే పేలిపోతాయి.
- ఇన్ఫ్లుయెన్స్ మైన్స్: నౌక యొక్క శబ్దం, అయస్కాంత క్షేత్రం లేదా తరంగాలను గుర్తించి దూరంగా ఉన్నప్పుడే పేలుతాయి.
- కంట్రోల్డ్ మైన్స్: ఒడ్డున ఉన్న ఆపరేటర్ రిమోట్ ద్వారా వీటిని పేల్చవచ్చు.
- డ్రిఫ్టింగ్ మైన్స్: ఇవి నీటిపై తేలుతూ ప్రవాహంతో పాటు ఎక్కడికైనా వెళ్తాయి. ఇవే అత్యంత ప్రమాదకరం.
హోర్ముజ్ జలసంధి ఎందుకు ఇంత బలహీనం?
ఈ జలసంధి భౌగోళికంగా చాలా ఇరుకైనది. ఓడలు ప్రయాణించే మార్గం కేవలం కొన్ని కిలోమీటర్ల వెడల్పు మాత్రమే ఉంటుంది. పైగా ఇక్కడ సముద్రం లోతు కేవలం 45 మీటర్లే ఉండటం వల్ల మైన్లను అమర్చడం ఇరాన్‌కు చాలా సులభం. వేగవంతమైన చిన్న బోట్ల ద్వారా ఇరాన్ వేల సంఖ్యలో మైన్లను అతి తక్కువ సమయంలో ఇక్కడ మోహరించగలదని అంచనా.
అంతుచిక్కని ముప్పు.. అనిశ్చితియే ఆయుధం!
మైన్ల యుద్ధంలో అతిపెద్ద ఆయుధం భయం మరియు అనిశ్చితి.
- అదృశ్య ముప్పు: నీటి లోపల బాంబు ఎక్కడుందో ఎవరికీ తెలియదు. ఒక మైన్ పేలినా చాలు, ఇన్సూరెన్స్ రేట్లు పెరిగిపోయి షిప్పింగ్ సంస్థలు తమ ప్రయాణాలను నిలిపివేస్తాయి.
- ప్రవాహాల ప్రభావం: సముద్ర ప్రవాహాల వల్ల ఇవి ఒక చోట ఉండవు. క్లియర్ చేసిన చోటికి మళ్ళీ కొత్త మైన్లు కొట్టుకు వచ్చే ప్రమాదం ఉంది.
- ప్రపంచ సంక్షోభం: ఓడలు నెమ్మదించినా లేదా మార్గం మళ్లించినా ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు ధరలు ఆకాశాన్నంటుతాయి.
తొలగించడం ఎందుకు కష్టం?
సముద్రంలో బాంబులను గుర్తించి నిర్వీర్యం చేయడం (Minesweeping & Mine hunting) అత్యంత ప్రమాదకరమైన పని. సోనార్ పరికరాలు, అండర్ వాటర్ డ్రోన్లు వాడినా, ఒక చిన్న ప్రాంతాన్ని క్లియర్ చేయడానికే వారాలు లేదా నెలలు పడుతుంది. యుద్ధ సమయాల్లో ఇది అసాధ్యమైన పనిగా మారుతుంది.
ముగింపు: నేవల్ మైన్స్ కేవలం నౌకలను ముంచడానికి మాత్రమే కాదు, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో భయాందోళనలు సృష్టించడానికి వాడే వ్యూహాత్మక ఆయుధాలు. హోర్ముజ్ జలసంధిలో ఇప్పుడున్న పరిస్థితి చూస్తుంటే.. కంటికి కనిపించని ఈ బాంబులే ప్రపంచ చమురు సరఫరాను గొంతు నులిమి చంపేలా కనిపిస్తున్నాయి.