టెహ్రాన్/న్యూయార్క్: ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాకు గుండెకాయ వంటి ‘హోర్ముజ్ జలసంధి’ (Strait of Hormuz) ఇప్పుడు ఒక అంతుచిక్కని మృత్యువలయంగా మారింది. అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య శాంతి చర్చలు జరుగుతున్నప్పటికీ, హోర్ముజ్ మార్గాన్ని తెరవడం ఇరాన్ వల్ల కావడం లేదు. కారణం.. శత్రువుల కోసం ఇరాన్ సముద్రంలో వేసిన ‘మైన్స్’ (సముద్రపు బాంబులు) ఇప్పుడు ఆ దేశానికే అంతుచిక్కని సవాలుగా మారాయి.
తవ్విన గోతిలో తనే పడ్డ ఇరాన్!
న్యూయార్క్ టైమ్స్ కథనం ప్రకారం.. గత నెలలో జరిగిన యుద్ధం సమయంలో ఇరాన్ చిన్న చిన్న పడవల ద్వారా హోర్ముజ్ జలసంధిలో పెద్ద సంఖ్యలో మైన్స్‌ను బిగించింది. అయితే, ఆ సమయంలో ఎటువంటి పద్ధతి లేకుండా, చిందరవందరగా వీటిని అమర్చడంతో ఇప్పుడు అవి ఎక్కడ ఉన్నాయో ఇరాన్ సైన్యానికే తెలియని పరిస్థితి నెలకొంది.
- రికార్డులు లేవు: ఏ బాంబును ఎక్కడ అమర్చారో సరైన లొకేషన్లు రికార్డు చేయలేదు.
- కొట్టుకుపోయిన మైన్స్: సముద్రపు అలల ధాటికి మరికొన్ని మైన్స్ తమ స్థానాల నుంచి కదిలి వేరే చోటికి కొట్టుకుపోయాయి.
- సాంకేతిక లోపం: తమకు తెలిసిన మైన్స్‌ను కూడా తొలగించేంత అత్యాధునిక సాంకేతికత ఇరాన్ వద్ద ప్రస్తుతానికి లేదు.
దీంతో, హోర్ముజ్ మార్గాన్ని తెరిచినా ఏ క్షణంలో ఏ ఓడ పేలిపోతుందో అన్న భయం ఇరాన్‌ను వెంటాడుతోంది. అందుకే ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాగ్చీ మాట్లాడుతూ.. “సాంకేతిక పరిమితులను దృష్టిలో ఉంచుకుని” మాత్రమే మార్గాన్ని తెరుస్తామని జాగ్రత్తగా వ్యాఖ్యానించారు.
ప్రపంచంపై ప్రభావం: చమురు సెగలు!
ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా అయ్యే చమురు మరియు ఎల్‌ఎన్‌జీ (LNG)లో సుమారు 20 శాతం ఈ హోర్ముజ్ మార్గం నుంచే వెళ్తుంది.
- ఇరుకైన దారి: ప్రమాదాన్ని గుర్తించిన ఇరాన్, కేవలం ఒక చిన్న సురక్షిత కారిడార్‌ను మాత్రమే ఏర్పాటు చేసింది. ఈ ఇరుకైన మార్గం గుండా ఓడలు వెళ్లడం కత్తిమీద సాములా మారింది.
- ఆర్థిక దెబ్బ: ఓడల రాకపోకలు తగ్గడంతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు ధరలు మళ్లీ ఆకాశాన్ని తాకుతున్నాయి. షిప్పింగ్ ఛార్జీలు కూడా భారీగా పెరిగాయి.
బ్రిటన్ సాయం కోసం ఎదురుచూపులు?
సముద్ర గర్భంలోని మైన్స్‌ను గుర్తించి, వాటిని నిర్వీర్యం చేసే అత్యుత్తమ సాంకేతికత ప్రస్తుతం బ్రిటన్ వద్ద ఉంది. ఇరాన్ తన పంతాన్ని పక్కన పెట్టి అంతర్జాతీయ సమాజం సాయం కోరితే తప్ప, హోర్ముజ్ జలసంధి పూర్తిస్థాయిలో సురక్షితం కాదని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ముగింపు: శత్రువును దెబ్బతీయడానికి పన్నిన వ్యూహం ఇప్పుడు ఇరాన్‌కే సంకెళ్లు వేసింది. ఈ ‘సముద్రపు గనుల’ సమస్య పరిష్కారం కాకపోతే, ప్రపంచ ఇంధన వ్యవస్థ కోలుకోలేని దెబ్బతినే అవకాశం ఉంది.
జర్నలిస్ట్ విశ్లేషణ: యుద్ధం చేయడం సులభం, కానీ యుద్ధం వదిలిపెట్టిన మృత్యు ఆనవాళ్లను తుడిచిపెట్టడం ఎంత కష్టమో హోర్ముజ్ సంక్షోభం నిరూపిస్తోంది. ఇరాన్ వేసిన తప్పటడుగు ఇప్పుడు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు భారంగా మారింది.